Ayanıs Kalesi, Van Tuşba  ilçesinde bulunmaktadır. 1989 yılından itibaren E.Ü.Edebiyat Fakültesi Önasya Arkeolojisi Bölümü’nden Prof. Dr. A. Çilingiroğlu başkanlığında ekipler kazılar yapılmaktadır. Burada yapılan kazılar sonucunda mimari ve küçük kalıntılar sayesinde kale ortaya çıkmıştır.

Van Tuşba Ayanıs Kalesi Van Tuşba’da Ayanıs Kalesi

Yapıda bulunan kitabeye göre kalenin M.Ö. 645-643 yılında Argişti’nign oğlu Rusa tarafından yapılmıştır. İki sur duvarıyla çevrelenmiş kalenin güneyinde giriş kapısı yer almaktadır. Sur duvarları andezit taşıyla diğer kısımlarda kalker taşıyla örülmüştür. Üst kesimde payeli salon ve tapınak önemli bir yer vardır. Kapısı batıya bakan rizalitli tapınak dikkat çekmektedir. Güneybatısında ise birbirine bağlanmış küpler vardır. Bunun yanı sıra çok sayıda depo bulunmuştur. Kale, Urartu mimarisinin önemli eserlerindendir.