TatilCity.NETTatilCity.NET

Mazıdağı Gezi Rehberi

Mardin’in Mazıdağı ilçesi, dağlık bir bölgede yer almaktadır. Bin metreyi aşkın dağların arasında bulunan düzlükte kurulan ilçe merkezi, Mardin il merkezine karayoluyla 40 kilometre uzaklıktadır. Mazıdağı, bir zamanlar ilçe merkezinin 17 kilometre kuzeydoğusunda yer alan fosfat yataklarıyla öne çıkan bir yerdi. Burada 1976 yılında açılan fosfat yatakları, bölgede kayda değer bir istihdam yaratmıştır. Ancak bu yataklar 1993 yılında kapatılmıştır, günümüzde de kullanılmamaktadır.İlçenin tarihi Bizans dönemine kadar uzanmaktadır. Eski adı, Şam’a giden yol anlamındaki Şamrah olan Mazıdağı, Diyarbakır Şam arasındaki kervan yolu üzerinde yer almaktadır. Mazıdağı’nın üç kilometre güneybatısında yer alan Safran Kalesi ve çevresinde yapılan araştırmalar, bu kervan yolunun Bizans döneminde kullanıldığını ortaya çıkarmıştır. Kalıntıları sarp bir tepenin üzerinde yer alan kale ve çevresindeki harabeler, söz konusu dönemde yörenin sakinlerinin Süryaniler olduğuna işaret etmektedir. 7’nci yüzyılda Arapların kontrolüne giren Şamrah’ta, Hıristiyan olan halkın büyük kısmı Müslüman olmuştur. Müslümanlığı kabul etmeyen Süryani ise 1392’deki Timur istilasının ardından Mardin il merkezine göç etmiştir. Yörenin Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılması 1514 yılında Yavuz Sultan Selim dönemine rastlamaktadır. Çevresinde bulunan dağlarda mazı ağaçlarının bolca yetişmesi nedeniyle Mazıdağı adını alan yöre, 1937 yılında aynı isimle ilçe olmuştur.

Mazıdağı’na nasıl gidilir?

Mardin il merkezine yaklaşık 40 kilometre uzaklıkta yer alan Mazıdağı, karayolu ulaşım olanaklarına sahiptir. İl merkezinden ilçeye gün içinde karşılıklı olarak düzenlenen minibüs seferleriyle gitmek mümkündür. Ayrıca Mardin il merkezinden ilçeye özel araçla ortalama 45 dakikada ulaşılabilmektedir. Diyarbakır’a 68 kilometre mesafede yer alan Mazıdağı, Şanlıurfa il merkezine ise 179 kilometre uzaklıktadır.İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerden havayolu ulaşımı ile de ulaşılabilen Mazıdağı’na Mardin Havalimanı üzerinden gidilebilmektedir. Mazıdağı’na 60 kilometre uzaklıkta bulunan Mardin Havalimanı’na uçtuktan sonra, havayolu servis araçları, taksi veya kiralık araçlarla ilçeye ortalama bir saatte ulaşılabilmektedir.

Mazıdağı’nda doğa sporları

Coğrafi yapısı doğa sporlarına uygun olan Mardin’in Mazıdağı ilçesi, bölgede yaşanan güvenlik sorunları ve turizmin yeterince gelişmemesi nedeniyle bu potansiyelini değerlendirememiştir. İlçe coğrafyası doğa yürüyüşleri, dağcılık, bisiklet gibi aktivitelere uygundur. Özellikle dağlık bölgelerde tırmanış sporunun yapılabileceği pek çok parkur açılabilir. Dağ bisikleti için de uygun olan Mazıdağı’nda son yıllarda doğa sporlarını geliştirmek amacıyla bazı çalışmalar yapılmaktadır. İlçede faaliyet gösteren Mazıdağı Bisiklet ve Doğa Sporları Topluluğu düzenlediği etkinliklerle doğa turizmine katkı sunmaktadır. Sağlık için Pedalla sloganıyla yapılan bu etkinliklerde, bisikletle köyleri gezen gençler sağlıklı yaşama ve Mazıdağı’nın güzelliklerine dikkat çekmektedir.

Mazıdağı’nda gezilecek yerler

Tarihi Bizans dönemine kadar uzanan Mazıdağı’nda, tarihi yapıların yanı sıra doğal mağaralar da bulunmaktadır. Mağaralarıyla ünlü Mardin’de, birçok ilçe gibi Mazıdağı da önemli bir yere sahiptir. Bu mağaraların en önemlileri Gümüşyuva ve Avrıhan mağaralarıdır. İnanç turizminin de gelişmiş olduğu ilçede, türbeler de yoğun olarak ziyaret edilmektedir. Mazıdağı’nda gezilip görülebilecek yerleri Tatilcity okurları için derledik.

Dermetinan Kalesi

Mazıdağı ilçe merkezine 20 kilometre uzaklıkta yer alan Gümüşkaya köyündeki Dermetinan Kalesi, savunma amacıyla kurulmuştur. Yaklaşık 150 metre yüksekliğindeki bir tepede bulunan kale, Bizanslılar tarafından inşa edilmiştir. Buradan geçen kervan yolunun güvenliğini sağlamak amacıyla yapılan kalenin sekiz burçlu bir gözetleme kulesi mevcuttur. Kalenin kuzeye açılan tek kapısından girildiğinde, geniş bir meydan dikkat çekmektedir. İçinde ev kalıntıları, ambarlar ve su sarnıçları bulunan kalenin, günümüzde harabe halinde olan gözetleme kulesi 20 metre yüksekliktedir. Burçları 15, surları ise 10 metre yüksekliğinde olan kale, yöreyi işgal eden Timur tarafından alınmak istenmiştir. Savunması oldukça iyi yapılan kale, Timur orduları tarafından 20 günde zorlukla ele geçirilebilmiştir. Günümüzde kalede yer alan mezarlığa ait kaya kabartmalarının bir kısmı da görülebilmektedir.

Sultan Şeyhmus Türbesi

Mazıdağı’na bağlı Yüce köyünde yer alan türbe, Mardin yolu üzerinde bulunmaktadır. 1077 ile 1164 arasında yaşayan ve gerçek adı Şeyh Musa Ez-Zuli olan bu kişi, Abdulkadir Geylani’nin öğrencisi olarak bilinmektedir. Türbede Sultan Şeyhmus’un mezarının yanı sıra cami ve odalar da bulunmaktadır. Bu odaların bazılarında, ruhsal bozukluğu olan kişilerin iyileştirildiği de söylenmektedir. 2008 yılında restore edilerek turizme kazandırılan türbe, ağırlıklı olarak çocukları olmayan kadınlar tarafından ziyaret edilmektedir. Hafta sonları oldukça kalabalık olan türbede, kurbanlar kesilip dualar edilmektedir. Türbeye gelen kadınların çocuklarının olduğuna inanılmaktadır.

Pir Hattap Türbesi

Mazıdağı’nın inanç turizminde önemli yerlerinden biri de ilçeye din hizmetleri için gelip, burada hayatını kaybeden Pir Hattap adlı kişiye ait türbedir. İlçenin Ömürlü köyünde yer alan türbe hakkında kesin bilgiler ve yazılı belge bulunmamaktadır. Din bilgini olduğu düşünülen Pir Hattap’ın türbesi, yöre sakinleri tarafından daha çok perşembe, cumartesi ve pazar günleri ziyaret edilmektedir.

Zarzavan Kalesi

İpek Yolu üzerinde yer alan Zarzavan Kalesi, Mardin-Diyarbakır karayolu üzerinde bulunmaktadır. Yaklaşık 50 metre yüksekliğe sahip bir tepe üzerinde yapılan kale, kervan yolunu kullanan tüccarların güvenliğini sağlamak için inşa edilmiştir. Bugün harabe durumunda olan kale, Timur’un bölgeyi ele geçirmesi sürecinde alınmış ve harabeye çevrilmiştir.

Mazıdağı’nda nerede ne yenir?

Mardin mutfak kültürünün özelliklerine sahip olan Mazıdağı’nda, bol baharatlı yemekler dikkat çekmektedir. Çorbalar, etler ve tatlıların yaygın olarak tüketildiği ilçe mutfağında; lebeniyye çorbası, Süryani içli köftesi olan kitel raha, haşlanarak pişirilen ikbebet içli köftesi, kızartılarak pişirilen irok içli köftesi, kapalı lahmacun olarak bilinen bembuse gibi lezzetler öne çıkmaktadır. Ayrıca erik yahnisi olan alluciye, ekşili bir nohut yemeği olan hımmısiye, işkembe dolması kibe, patlıcan ve biber dolması, kuzu çevirme ve kaburga dolması gibi lezzetler de ilçe mutfağının önde gelen yemekleridir.Mazıdağı’nda yer alan restoran ve lokantalarda bu yöresel lezzetleri tadabilirsiniz. İlçenin önde gelen restoranlarını; Yeşil Derik Caddesi üzerinde hizmet veren Deniz Lahmacun Salonu, Mardin Diyarbakır Caddesi’nde bulunan Muhtarın Yeri, yine aynı cadde üzerinde faaliyet gösteren Öz Piran Lokantası ve Titiz Kebap Salonu ve Yeşil Derik Caddesi üzerinde konuklarını ağırlayan Birçi Restaurant şeklinde sıralayabiliriz.

Mazıdağı’nda gece hayatı

Bölgede yer alan birçok ilçe gibi Mazıdağı’nda da aktif bir gece hayatı yoktur. Alkollü mekanın yok denecek kadar az olduğu ilçede, akşam saatlerinde dışarı çıkan yöre sakinleri, ağırlıklı olarak pastane, kafeterya ve çay bahçelerinde zaman geçirmektedir. Bu mekanların öne çıkanlarını Yeşil Derik Caddesi üzerinde yer alan Sevgi Pastanesi, Mardin Diyarbakır Caddesi üzerinde hizmet veren Akgül Pastanesi, Camii Sokak’ta konuklarını ağırlayan Eda Pastanesi, Hastane Caddesi’nde yer alan Fosfat Kahvesi ve Poyraz Mahallesi’nde faaliyet gösteren Meydan Kahvesi olarak sayabiliriz.